Nieprawidłowe dźwięki reduktora przekładni: co oznaczają buczenie, klikanie i piszczący dźwięk?

Gdy reduktor przełożeniowy pracuje prawidłowo, wydaje gładki i stały dźwięk zazębienia. Pojawienie się nieprawidłowego hałasu często oznacza, że któryś z wewnętrznych komponentów reduktora już uległ uszkodzeniu. Nauczenie się szybkiego lokalizowania usterek na podstawie dźwięku to jedna z najbardziej praktycznych umiejętności dla personelu serwisowego na miejscu. Trzy najczęściej występujące nieprawidłowe dźwięki przekładni to brzęczenie, klikanie i pisk, a każdy z nich wskazuje na inny typ usterki.

Brzęczenie to niski, ciągły dźwięk przypominający dźwięk transformatora. Zazwyczaj jest on związany z częstotliwością zazębienia kół zębatych lub wibracjami łożysk. Najczęstszą przyczyną jest zużycie kół zębatych lub powstawanie wgnieceń na powierzchni zębów. Gdy powierzchnia zębów posiada wgniecenia lub odpryski, zazębienie kół zębatych generuje okresowe uderzenia, co prowadzi do niskiego brzęczenia, którego głośność rośnie wraz ze wzrostem obciążenia. Inną powszechną przyczyną jest nadmierna luz zazębienia między zębami kół zębatych. Nadmierny luz powoduje uderzenia podczas zazębienia, generując dźwięk brzęczenia, szczególnie wyraźny przy zmianie kierunku obrotu. Ponadto uszkodzenie bieżni łożysk tocznych może również powodować niskoczęstotliwościowe brzęczenie. Metoda diagnostyki: najpierw należy nasłuchiwać, czy dźwięk zmienia się wraz z obciążeniem. Jeśli dźwięk znacznie nasila się pod obciążeniem, prawdopodobną przyczyną jest uszkodzenie kół zębatych. Następnie należy zatrzymać maszynę i sprawdzić olej pod kątem obecności cząstek metalu. W przypadku brzęczenia często konieczna jest demontaż w celu szczegółowej inspekcji kół zębatych lub łożysk.

 
Klikanie to ostry, przerywany dźwięk przypominający uderzanie metalu w metal. Ten dźwięk reduktora zwykle wiąże się z uszkodzeniem powierzchni zębów lub obecnością ciał obcych wewnątrz urządzenia. Najczęstszą przyczyną jest zmęczeniowe łuszczenie się powierzchni zębów, prowadzące do powstawania wgłębień (dołków). Podczas zazębienia krawędź zęba uderza w krawędź takiego wgłębienia, co generuje dźwięk klikania. Inną częstą przyczyną są twarde cząstki mieszczące się w oleju smarującym. Gdy cząstki te zostają zgniecione, powstaje charakterystyczny, ostry dźwięk. Poważniejszym przypadkiem jest pęknięcie zęba. Złamanie zęba powoduje bardzo wyraźny, okresowy, intensywny dźwięk uderzeniowy, towarzyszący silnym drganiom. W przypadku nowo zainstalowanych reduktorów lekkie klikanie może wynikać z ostrzyków na powierzchniach zębów lub niewłaściwej luźności montażowej; dźwięk ten może zaniknąć po okresie przekręcania. Metoda diagnostyczna: jeśli klikanie występuje regularnie i ma krótki okres (raz na kilka obrotów), najprawdopodobniej uszkodzony jest pojedynczy ząb. Jeśli dźwięk jest losowy i nieregularny, bardziej prawdopodobna jest obecność ciał obcych. Należy otworzyć pokrywę kontrolną i obejrzeć powierzchnie zębów lub użyć endoskopu.

Pisk to dźwięk o wysokiej częstotliwości i ostrym charakterze, podobny do gwizdu. Dźwięk ten jest zwykle związany z niedostatecznym smarowaniem lub problemami z wałem wirującym z dużą prędkością. Najczęstszą przyczyną jest niewystarczająca ilość oleju smarowego lub zbyt niska lepkość oleju, co uniemożliwia utworzenie skutecznego filmu olejowego pomiędzy zębami kół zębatych i łożyskami, prowadząc do bezpośredniego kontaktu metal–metal i powstawania wysokoczęstotliwościowego pisku. Inną powszechną przyczyną jest uszkodzenie klatki łożyska na szybkobieżnym wale lub poślizg elementów toczenia, co generuje ostry dźwięk tarcia. Dodatkowo nadmierne błędy profilu zębów kół zębatych lub nierównoległość osi wałów w trakcie montażu mogą również powodować wysokoczęstotliwościowy świszczący dźwięk podczas zazębienia. W przypadku reduktorów ślimakowych nieodpowiedni dobór środka smarującego lub zbyt niski poziom oleju łatwo powodują pisk, ponieważ napędy ślimakowe charakteryzują się dużą proporcją tarcia poślizgowego. Metoda diagnostyki: najpierw sprawdzić poziom i jakość oleju. Jeśli poziom oleju jest prawidłowy, należy następnie sprawdzić temperaturę łożysk szybkobieżnego wału. Pisk często wskazuje na ciężkie niedosmarowanie lub nadchodzące zaklinowanie łożyska, co wymaga natychmiastowego wyłączenia urządzenia.

Oprócz tych trzech głównych dźwięków należy zwrócić uwagę na przypadki szczególne. Na przykład okresowy dźwięk „klunk” jest często związany z luźnym wpustem na wale wyjściowym lub uszkodzoną sprzęgłą. Metaliczny dźwięk tarcia zwykle wynika z zużycia uszczelki lub tarcia osłony, a nie z wad wewnętrznych.

Korzystając z długiego śrubokręta lub stetoskopu, przyłóż jeden jego koniec do różnych miejsc obudowy reduktora, a drugi – blisko ucha, aby dokładniej zlokalizować źródło dźwięku. Zwróć również uwagę na zależność między dźwiękiem a obciążeniem lub prędkością. Dźwięki nasilające się przy wzroście obciążenia zwykle wynikają z uszkodzenia kół zębatych lub łożysk. Dźwięki stają się ostrzejsze wraz ze wzrostem prędkości – zwykle są to skutki problemów z smarowaniem lub tarciem.

Podsumowując, nietypowe dźwięki pochodzące od reduktora są „sygnałami dźwiękowymi” jego stanu wewnętrznego. Brzęczenie wskazuje na zużycie kół zębatych lub nadmierny luz. Klikanie wskazuje na odpryskiwanie powierzchni zębów lub obecność ciał obcych. WUMA dysponuje dedykowaną komorą bezechową do testowania poziomu hałasu, która służy do badania hałasu generowanego przez szybkoobrotowe koła zębate. Poddając je pracy w wysokich prędkościach obrotowych, sprawdzamy, czy poziom hałasu odpowiada specyfikacjom, zapewniając w ten sposób zgodność produktów ze standardami jakościowymi przed ich opuszczeniem fabryki.

Jeśli chcesz uzyskać więcej informacji o reduktorze lub skrzyni biegów, skontaktuj się z inżynierem WUMA. Jeśli chcesz uzyskać więcej informacji o reduktorze lub skrzyni biegów, skontaktuj się z inżynierem WUMA.